Blog: Hoe leren honden?

Meestal denken we bij leren aan training als het gaat over honden. Dit klopt ook voor een groot deel wel, maar buiten de training om leren honden ook ontzettend veel! Als je weet hoe honden leren kun je heel makkelijk hier op in spelen. Daarom vandaag een blog over Hoe honden leren!

Voordat we beginnen moeten we weten dat er nog maar heel kort onderzoek gedaan wordt naar het gedrag van dieren en hoe zij leren. Belangrijke personen die baanbrekende resultaten hebben ontdekt zijn onder andere Dhr. Skinner en Dhr. Pavlof. Zij waren niet eens zo zeer bezig met het ontdekken van bepaald gedrag bij honden maar zijn wel de grondleggers geweest van onze huidige leerprincipes. Ook al hebben zij niet altijd even diervriendelijke testen gebruikt.

 

Als we het hebben over leren zijn er inmiddels twee bekende leermethodes waaraan gedacht wordt; Klassieke conditionering en Operante Conditionering.

Conditionering is een verzamelterm voor alle leerprocessen waardoor een mens of dier zich aanpast aan de omgeving.


De Klassieke Conditionering werd ontdekt door Dhr. Pavlov. Hij deed onderzoek naar de speekselproductie bij honden. De proefopzet was als volgt: Er stond een hond vast, met 2 buisjes aan beide kanten om het speeksel op te vangen en deze hond werd voer  aangeboden waardoor hij begon te kwijlen. Echter op gegeven moment zag dhr. Pavlov dat de dieren an gingen kwijlen als de onderzoekers binnen kwamen en ging dus zijn hele onderzoek te water want hij kon toen niet meer alle kwijl opvangen.

 

Hij is zijn proefopzet gaan veranderen en ook het doel van het onderzoek werd veranderd. Hij gebruikte de zelfde honden en ging nu, voor het aanbieden van voer een bel laten horen. Hij wilde na verloop van tijd kijken of de dieren op het geluid van de bel ook al begonnen te kwijlen in plaats van alleen bij het zien van het eten. En ja hoor! Na een tijdje hoefde de honden geen voer meer te zien, maar gingen ze van de bel ook al kwijlen! Ze hadden geleerd dat het geluidje betekende dat er voer kwam en dus kwam de speekselaanmaak op gang.

Heel mooi allemaal wat die Pavlov heeft ontdekt maar hoe zit dat dan met mijn eigen hond? Het is heel simpel, het leren volgens de klassieke conditionering is eigenlijk gewoon: Als er dit gebeurt, dan volgt er dat! Het is dus een manier voor mens en dier, dus ook jouw hond, om de wereld voorspelbaar te maken.

Voorbeelden die je misschien herkent waardoor je hem nog beter snapt:

1) Als je de riem pakt, gaan we uit!

2) Als de bel gaat, komt er visite, dat is  meestal leuk!

3) Als de kast open gaat, krijg ik voer.

4) Als de koffers worden ingepakt gaat er iets spannends gebeuren

5) Als de auto de dam op rijdt, kom het baasje thuis

 

Simpel toch? Nou! Dan zijn we er nog niet! We kunnen nu onze wereld voorspelbaar maken, maar we kunnen er ook invloed op uit oefenen toch?

 

Daar komt de Operante conditionering bij kijken! Hier hebben we het meeste mee te maken als het gaat om trainen!


Dit is namelijk het leerproces waarbij een reactie/gedraging in een bepaalde situatie gevolgd wordt door een bekrachtiging of bestraffing. Oftewel: Als IK dit doe dan volgt er dat!

 

Dhr. Skinner onderzocht dit soort gedrag bij ratten in zijn de zogenaamde Skinner-box. Hierin leert de rat dat het, door op een knop te drukken, voedsel (bekrachtiging) toegediend krijgt. In eerste instantie gebeurt dit per toeval, de rat drukt er per ongeluk op.  Als daarna voedsel in het etensbakje valt, zal een hongerige rat waarschijnlijk nog een keer op de knop gaan drukken. Het onderzoek heeft nog heel veel andere opzetten gekend met diverse bestraffingen en bekrachtigingen en dat leverde het volgende schema op die we tegenwoordig tijdens het trainen en opvoeden van de hond gebruiken:

In dit schema moet je positief (+) lezen als iets toevoegen en negatief (-) als iets weg halen. Of dit leuk of niet leuk voor de hond is, is pas zichtbaar of het gedrag toe of afneemt. Als je je hond goed kent dan weet je wel wat je hond niet leuk of wel leuk vind. Er volgen een paar bruikbare voorbeelden zodat je ze misschien beter in context kan plaatsen.

 

Positieve bekrachtiging: Je hond gaat netjes zitten en krijgt hiervoor een lekker snoepje. Hij vind dit snoepje leuk en zal dus vaker gaan zitten (gedrag zitten neemt toe).

Negatieve bekrachtiging: Om je hond te leren zitten op commando duw je op zijn kont tot dat hij zit. Dan stop je met drukken. Je hond vind het fijn dat er niet meer gedrukt wordt dus zodra hij weer een kleine vorm van druk voelt gaat hij meteen weer zitten. Er komt dus meer gedrag. Nadeel van deze vorm is dat je altijd iets eerst moet toevoegen wat je hond minder prettig vind. Dit is dus ook NIET de manier waarop je op een prettige manier je hond leert zitten. Je dwingt hem namelijk.

Positieve correctie: Je hond blaft en geeft hem een tik op zijn neus. Als je hond deze tik als onprettig ervaart zal hij minder gaan blaffen. Nadeel hiervan is dat de tik juist getimed moet zijn en hard genoeg moet zijn. Bovendien leer je je hond niet wat hij in die situatie dan wel mag doen, bijvoorbeeld snuffelen/kwispelen, want hij blaft meestal niet zonder reden.

Negatieve correctie: Als je bukt om zijn voerbak op de grond te zetten en je hond begint op te springen dan kom je weer omhoog met de voerbak. Je haalt namelijk het gene weg wat hij graag wilt hebben, zijn voerbak met brokken. 

 

Hopelijk heb je met deze voorbeelden een beetje inzicht welke invloed je hebt op je hond. Het is niet belangrijk dat je het hele schema snapt maar dat je wel door hebt welke invloed je zelf kan uitoefenen op (negatief) gedrag die je hond vertoont.

 

Een ander gegeven die je niet moet vergeten is dat sommige gedragingen zelfbelonend zijn: Een voorbeeld hiervan is het graven in de tuin! Dit is voor de hond heel leuk en zal hij het vaker doen!


Naast de klassieke en operante conditionering zijn er nog andere vormen van leren. Sommige overlappen zelfs met elkaar en er worden tegenwoordig steeds meer vormen ontdekt door middel van gedragsonderzoek bij dieren. Enkele voorbeelden zijn:

- Inprenting Iets dat geleerd wordt in een bepaalde korte levensperiode, oftewel de gevoelige periode,  zoals het herkennen van ouders.

- Inzicht leren; het oplossen van moeilijke problemen om tot de oplossing te komen, Hersenwerkspelletjes bevorderen deze manier van leren.

- Trail & Error; zoekend leren, op zoek naar wat werkt om bepaalde dingen gedaan te krijgen. Dit wordt ook wel ervaringsleren genoemd.

- Motorisch leren: Het lijfbewustzijn, leren hoe je lijf werkt

- Sociaal leren: Afkijken wat voor een ander werkt. Als alle honden gaan zitten en dan een snoepje krijgen, zal je jonge pup dit heel snel afkijken en dit gedrag overnemen.

 

Hopelijk heb je na het lezen van deze blog meer inzicht gekregen over hoe jouw hond leert. Houdt in je achterhoofd dat het beter is om je hond te leren wat hij wel mag doen en wat hij goed doet dan bezig te zijn met wat hij niet mag doen. Als je goed gedrag veel beloond gaat je hond vanzelf dit goede gedrag meer laten zien!

 

Mocht je toch begeleiding willen mag je altijd contact opnemen voor het volgen van een prive, en of groepsles. Meer informatie hierover vind je hier.

 

Reactie schrijven

Commentaren: 0